← → gezin · O içindekiler · F tam ekran

Dengeyi Kuran Öğretmen

Öğretmen Semineri

problemler · çözümler · yöntemler

📚 Sunum listesi

Diğer sunumlara dön

Ders sunumları listesine geri gider.

Sunumdan çıkılsın mı?

Emin misiniz? Sunum kapanacak ve listeye döneceksiniz.

ARAPÇA ÖĞRETMENLERİ İÇİN · SEMİNER

Dengeyi Kuran Öğretmen

Aşırılıkların arasında doğru yer: profesyonel kimlik, insanlık hâli ve sebat — problemler, çözümler, yöntemler

→ ilerle · O içindekiler · F tam ekran · noktalı altı çizili kavrama dokun: açıklama

Bu sunumda altı denge

Her başlıkta iki aşırılık, bir doğru konum

DENGE

Materyal

Yük öğretmende mi, materyalde mi?

İletişim

Ne soğuk ne aşırı sulu

Kuşak

Alışkanlıklarımızı gözden geçirmek

Puan

Altta cömert, üstte adil

Yapay zekâ

Üretmek kolay; özgün ve rol model olmak zor

Oyun

Yaratılıştaki dürtüyü derse bağlamak

Denge: ortada durmak değil, doğru yerde durmak

Çıkış noktası

DENGE

Her aşırılığın karşısında başka bir aşırılık vardır

Aşırılık tek uçta değildir; iki uçta da vardır ve ikisi de öğretmeni yıpratır

Profesyonel öğretmen ortayı değil, sınıfına göre doğru noktayı bulur

Maarif Modeli dengeyi öğretmen adına kurmaz; ölçütleri verir, dengeyi öğretmen kurar.

Kimlik, insanlık hâli ve sebat

İkisi de öğretmendir; denge, ikisini birlikte taşımaktır

DENGE

Tükenen: her şeyi tek başına omuzlar — kimlik insanı ezer

Kapılan: günün yorgunluğu kararı belirler — insanlık hâli kimliği örter

Sebat eden: hedefi görür, bugünün hâlini kabul eder, yarın devam eder

Amaç düzeltmek değil; altı başlıkta sebatı desteklemek.

Isınma: dokunarak açın

İki uç, aynı bedel — hangisi daha yorucu?

DENGE

?Materyalsiz ders mi, ekrana bağlı ders mi?

dokun → cevap

İkisinde de öğretmen öğrenciyi izleyemez: biri tahtaya, biri ekrana bakmak zorunda kalır. Ölçüt: yüz sınıfa dönük mü?

?Mesafeli ilişki mi, sınırsız samimiyet mi?

dokun → cevap

Biri güveni, biri sınırı zorlaştırır; ikisinde de ders yıpranır. Doğru konum: sıcak ama sınırlı.

?Herkese tam puan mı, çoğunluğa düşük puan mı?

dokun → cevap

Biri emeği görünmez kılar, biri öğrenciyi kaybettirir. Önceden verilen ölçek ikisinden de korur.

?Yapay zekâya hiç dokunmamak mı, her şeyi ona bırakmak mı?

dokun → cevap

Biri zamanı, biri süzgeci kaybeder. Üretim araca, seçim ve sorumluluk öğretmene kalır.

DENGE 1

Materyal: yük kimde?

Öğretmenin zihnini sınıfa bırakan, kumandayla ilerleyen materyal

İşlevsiz materyal, pratik materyal

Aynı ders, iki yük dağılımı

DENGE

ESKİ YÖNTEM

Tüm yük öğretmende

Kelime listesi tahtaya elle; fotokopi dağıt-topla
Sırayı, cevabı, sesi öğretmen hatırlar
Öğretmen ekrana ya da kâğıda bakar, sınıfa değil
Her yıl yeniden hazırlanır

PRATİK MATERYAL

Yük materyalde, göz öğrencide

Tek tuşla adım adım açılır; kumanda elde
Sıra, cevap, ses ve görsel materyalin içinde
Öğretmen yalnız öğrencileri takip eder
Bir kez hazırlanır, her yıl kullanılır

Örnek: «Merhaba!» ünitesi iki ders

Aynı çıktı, iki materyal

DENGE

Eski

Kelimeler tahtaya yazılır, öğretmen okur, sınıf tekrar eder; fotokopi dağıtılır.

Pratik

Slayt: görsel açılır → «ne diyor?» → ses çalar → kalıp görünür → ikili canlandırma yönergesi.

Öğretmen ne yapar?

Kumandaya basar; sınıfta dolaşır; kim tekrar etti, kim sustu görür.

Kanıt

Son slayt: eşleştirme; cevap bir sonraki adımda. Öğretmen sadece parmakları sayar.

DENGE 2

İletişim: ne soğuk ne aşırı sulu

Öğretmenin doğru konumlandığı tutum

İletişim termometresi

Soğuk · doğru · aşırı sıcak

DENGE

Soğuk: mesafe, sadece ders, adını bilmez, gülmez

Aşırı sulu: sınır yok, şaka içinde ders kaybolur, otorite erir

Doğru konum: sıcak ama sınırlı — yakın, tutarlı, adil

Öğrenci arkadaş değil emanet; düşman değil muhatap.

Senaryolar: siz ne dersiniz?

Dokunarak açın

DENGE

?«Hocam siz çok iyisiniz, bugün ödev olmasın.»

dokun → cevap

Sıcak kalır, sınır kalır: «Teşekkürler; ödev de sizi sevdiğim için var.» Gülümseyerek konu kapanır.

?Bir öğrenci sınıfta arkadaşıyla alay etti.

dokun → cevap

Soğuk bağırma yok, «boş ver» de yok. Sakin ve kısa: davranış adlandırılır, sonuç uygulanır, ders devam eder.

?Öğrenci ders sonunda ailevi bir dert anlattı.

dokun → cevap

Dinlenir, ciddiye alınır; sınırın gerektirdiği kişiye (rehberlik) yönlendirilir. Sırdaş değil, güvenilir yetişkin.

?Sınıf şakayla dersi dağıtıyor.

dokun → cevap

Şakaya bir kez gülünür, sonra tek cümle: «Devam ediyoruz.» Sıcaklık tavırda, yön derste.

Arapçanın kendisi ilişki aracıdır

Sıcak kalıplar, sınırlı çerçeve

DENGE

Övgü kalıpları

أَحْسَنْتَ · مُمْتاز · بارَكَ اللهُ فيكَ — doğru cevaba dilin içinden sıcaklık.

Hata karşısında

لا بَأْسَ، حاوِلْ مَرَّةً أُخْرى — «zararı yok, bir daha dene»: düzeltme, kişiyi kırmadan.

Sınır kalıpları

مِنْ فَضْلِكَ، اِجْلِسْ · هَيّا نَبْدَأ — nazik ama net yönerge; bağırmadan yönetim.

Selam ve veda

Ders girişte selam, çıkışta مَعَ السَّلامَة: her ders başında ve sonunda ilişki tazelenir.

DENGE 3

Kuşak: alışkanlıklar ve uyum

Kendi kuşağımızdan taşıdıklarımızı gözden geçirmek

Karşımızdaki kuşak

Öğretmen X/Y, öğrenci Z/Alfa

DENGE

Bugünkü ortaokul öğrencisi Alfa kuşağı: 2010 sonrası doğdu

Ekranla büyüdü; hızlı geri bildirim, görsel ve etkileşim ister

Öğretmenin çoğu X ve Y: sessizlik, sabır, uzun anlatım ile yetişti

Kuşak çatışması kaçınılmaz; yönetilmemesi tercihtir.

Kuşağımızdan taşıdığımız altı alışkanlık

Hepsi bir ihtiyaçtan doğdu; bugün gözden geçirilmeyi hak ediyor

DENGE

«Biz böyle öğrendik»O yol o kuşağa uydu; bugünün ölçütü öğrencinin öğrenmesi.

«Sessiz sınıf iyi sınıftır»Konuşma becerisi sessiz sınıfta gelişmez; ölçüt gürültü değil, işe dönük ses.

«Ezberlemeden olmaz»Ezber araç, amaç değil; bağlamda kullanılmayan ezber uçar.

«Telefon düşmandır»Yasak yerine kural: ne zaman, ne için. Sözlük ve yarışma aracıdır.

«Saygı korkuyla kurulur»Korku itaat getirir, saygı getirmez; saygı tutarlılıkla kurulur.

«Uzun anlatım = ders»Alfa için 8-10 dakikalık bloklar; sonra etkinlik.

Uyum sürecini yönetmek

Teslim olmak değil, çevirmen olmak

DENGE

Farkındalık

«Bu benim kuşağımın alışkanlığı mı, öğrencinin ihtiyacı mı?»

Küçük adım

Bir derste bir değişiklik: 10 dakikalık blok, bir oyun, bir kural.

Dene, gözle

İki hafta uygula; yansıtma yaz: ne değişti?

Alışkanlık

İşe yarayanı kalıcı yap; yaramayanı bırak — bu da profesyonel bir karardır.

Uyum, değerlerden vazgeçmek değildir; değerleri yeni kuşağın diliyle söylemektir.

Kuşak çatışmasından kuşak köprüsüne

Arapça dersinden bir örnek

DENGE

ÇATIŞMA

Kuşak çatışması

«Her kelimeyi on kez yaz, yarın sözlü»
Telefon toplanır, ders başlar
Ölçüt: «bize nasıl öğretildiyse»

KÖPRÜ

Kuşak köprüsü

Kelime kartı oyunu + üç kez yaz + kısa ses kaydı
Telefon masada, ters; yarışma anında açılır
«Sizin için hangisi işe yarıyor?» diye sorulur

DENGE 4

Puan: altta cömert, üstte adil

Ölçek buna göre hazırlanır

Puanın iki bölgesi

Alt puanlarda cömert, üst puanlarda adil

DENGE

Alt bölge: öğrenciyi kazanmak için cömert — katılım ve çaba puan eder

Üst bölge: çalışanı, emek vereni ayıran ölçütler — herkes 100 alamaz

Orta bölge: beceri; çıktının fiili ne kadar yapılabildi?

Not vazgeçirmek için değil, devam ettirmek için.

Ölçek nasıl hazırlanır?

Dört basamak · ölçek göreve başlamadan önce verilir

DENGE

1. basamak: katılımDenedi, söyledi, teslim etti — boş bırakılmaz; her öğrenci buradan başlar.

2. basamak: temel beceriKalıbı tanıdı, yarım da olsa kullandı.

3. basamak: doğru kullanımBağlamda doğru, anlaşılır, akıcı.

4. basamak: özgün ve ek emekKalıbı değiştirdi, kendi cümlesini kurdu, fazlasını yaptı — burası cömert değil, seçici.

Örnek: kısa diyalog görevi (5. sınıf)

Dört ölçüt × dört basamak

DENGE

Ölçüt	1 · katılım	2 · temel	3 · doğru	4 · özgün
Kalıplar	Denedi	Bir kalıp	İki-üç kalıp	Yeni kalıp ekledi
Sesletim	Söyledi	Anlaşılır	Harekeler doğru	Doğal vurgu
Etkileşim	Dinledi	Cevap verdi	Soru da sordu	Sohbeti sürdürdü
Çaba	Hazırlandı	Kartı kullandı	Kartsız konuştu	Arkadaşına yardım etti
Puan	25-40	41-65	66-85	86-100

Deneyen hiç kimse 25'in altına düşmez; 86'nın üstü herkese verilmez.

DENGE 5

Yapay zekâ çağında öğretmen

Üretmek kolaylaştı; özgün olmak ve rol model olmak değerlendi

Yapay zekâ varken öğretmenin dört görevi

Üretmek değil

DENGE

Süzgeç

Hareke, anlam ve kültür hatasını yakalar; yapay zekânın Arapçası her zaman doğru değildir.

Uyarlayıcı

Genel diyalogu bizim okulun kantinine, bizim şehrin çarşısına taşır.

Değer taşıyıcı

Materyale okulun ve ailelerin değerlerini işler; selamlaşmada saygı, alışverişte dürüstlük.

Rol model

Öğrenci ne üretildiğini değil, öğretmenin nasıl davrandığını hatırlar.

Süzgeçsiz kullanım, özgün kullanım

Aynı araç, iki kullanım

DENGE

AŞIRILIK

Süzgeçsiz kullanım

Zaman baskısıyla üretilen okunmadan sınıfa taşınır
Her sınıfta aynı diyalog: «Ali pazara gider»
Değer satırı boş kalır; hata sınıfta fark edilir

DENGE

Özgün

Okur, düzeltir, kısaltır
«Kantinde Ahmet ile Fatma»: bizim sınıf
Değer eyleme bağlı; hata önce öğretmende yakalanır
Yansıtma, geri bildirim ve ilişki devredilmez

DENGE 6

Oyunla öğrenme

Yaratılıştaki dürtüyü öğrenme çıktısına bağlamak — bütüncül yaklaşım zaten oyunu ister

Çoklu etkinlik: altı tür

Bir ünitede en az üçü

DENGE

Canlı yarışma

Kahoot gibi: karekod, 10 soru, anında sıralama; kelime ve dinleme.

Kart oyunları

Eşleştirme, hafıza, «kim daha hızlı»; kelime ve harf için.

Drama · canlandırma

Rol kartı: bakkal-müşteri, doktor-hasta; konuşma için.

Şarkı · ritim

Alfabe, sayılar, günler; sesletim ve hafıza için.

Hareketli oyun

«Söylediğim kelimeye koş», mimikle anlat; dinleme için.

Görev · macera

Sınıfta hazine avı: Arapça yönergelerle nesneyi bul; okuma için.

Oyunun da dengesi var

Oyun için oyun · hiç oyun yok · çıktıya bağlı oyun

DENGE

Hiç oyun: öğrenci dersten kopar, konuşma becerisi gelişmez

Oyun için oyun: eğlenilir, ama çıktı ölçülmez, kanıt yok

Çıktıya bağlı oyun: her oyunun bir fiili var — dinle, eşleştir, söyle

Uygulama bloğunun 20 dakikası oyuna; kanıt oyunun içinden çıkar.

Örnek: «Alışveriş Zamanı» ünitesinde dört oyun

7. sınıf · her oyun bir çıktıya bağlı

DENGE

Yarışma

10 soruluk canlı yarışma: fiyat sorma kalıpları — dinleme/izleme çıktısı.

Kart

Ürün-fiyat eşleştirme; كَمْ ثَمَنُ…؟ — sözcük çıktısı.

Drama

Bakkal-müşteri canlandırması, rol kartıyla — konuşma çıktısı.

Kanıt

Oyunun sonunda üç soruluk çıkış kartı — öğrenme kanıtı.

Altı denge tek bakışta

Cebinize koyacağınız altı cümle

DENGE

Materyal: yük materyalde, göz öğrencide

İletişim: sıcak ama sınırlı

Kuşak: teslim olmak değil, çevirmen olmak

Puan: altta cömert, üstte adil

Yapay zekâ: üretmek kolay, süzmek ve örnek olmak değerli

Oyun: her oyunun bir fiili var

DENGEYİ KURAN ÖĞRETMEN

Teşekkürler

Aşırılıklar kolaydır; denge sebat ister. Süreçte kaybolmayan, insanlığını da taşıyan öğretmen: yetkin ve erdemli öğrenci onunla yetişir.

Sorularınız için: şimdiAltı denge · bir sebat

1 / 11